PRZEGRZANIE, OPARZENIA I ODMROŻENIA
Przegrzanie:
Wnętrze ustroju ludzkiego ma stałą tempera
turę około 37°C i ciepłota ta zmienia się jedy
nie w czasie choroby. Człowiek wykształcił
mechanizmy regulacyjne ogrzewania i ochła
dzania ciała w związku z koniecznością życia
w różnych środowiskach zewnętrznych. Ogrze
wanie organizmu jest związane ze spożywa
niem substancji pokarmowych, które w pro
cesie przemiany wytwarzają energię cieplną
Przed nadmierną utratą ciepła organizm bron
się obkurczaniem naczyń krwionośnych skóry
Ochładzanie ciała odbywa się przez rozsze
rżenie naczyń skórnych oraz wzmożone wy
dzielanie potu (przez parowanie potu z po
wierzchni skóry organizm zużywa znaczn
ilość energii cieplnej pobieranej od dopływa
jącej w tę okolicę krwi). Ciepło jest też traco
ne w procesie oddychania. Regulacja tempe
ratury ciała ulega zaburzeniu, gdy zawiodą
mechanizmy regulujące lub gdy wpływ środo
wiska zewnętrznego przekracza ich możliwoś
ci. Najczęściej następuje to, gdy człowiek na
rażony jest, np. na działanie silnych promieni
słonecznych, przez zbyt długi czas lub też
przebywa długo w zimnej wodzie.
Przegrzanie objawia się przekrwieniem skóry
z powodu maksymalnego wyrównawczego
rozszerzenia jej naczyń krwionośnych, bólem głowy - również z powodu rozszerzenia naczyń oraz pogorszeniem pracy serca, które musi wypełnić krwią kilkakrotnie większą po
jemność rozszerzonych naczyń. Dochodzi wte
dy do przyspieszenia liczby skurczów serca oraz jednoczesnego obniżenia ciśnienia krwi. Pierwsza pomoc polega na usunięciu przegrzanego spod działania ciepła zewnętrznego
i jednoczesnym wspomożeniu pracy serca.
Na czoło i kark można położyć zimne kompresy,
ale nie wolno stosować nagłego ochłodzenia
całego ciała. Szczególnie niebezpieczne bywa
pogrążenie przegrzanego w wodzie, gdyż
szybkie obkurczenie naczyń krwionośnych skó
ry gwałtownie zmienia opór naczyń, pokony
wany przez serce. Ze środków nasercowych
najbezpieczniej podać do wypicia prawdziwą
kawę lub mocną herbatę.
Jeśli ratowany jest nieprzytomny, podawanie
napojów jest bezwzględnie zabronione. Wle
wanie płynów do ust nieprzytomnemu z re
guły powoduje przedostawanie się ich do
płuc, co grozi uduszeniem.